Praca księgowego
Podstawowe umiejętności księgowego – analiza kosztów w układzie kalkulacyjnym
Na potrzeby analizy dane wynikające z ewidencji księgowej powinny być uzupełnione danymi o kosztach planowanych ustalonych dla rzeczywiście osiągniętej wielkości produkcji towarowej oraz informacjami o wysokości odchyleń, procencie wykonania planu oraz wskaźnikami struktury kosztów. Dodatkowo, na potrzeby pogłębienia analizy koszty rzeczywiście poniesione mogą być także porównywanie z kosztami poniesionymi w okresie ubiegłym (roku, kwartale, miesiącu).
Ustalone odchylenie wykonania od planu wskazuje na to, czy w danej pozycji osiągnięto ponadplanową oszczędność, czy też przekroczono zaplanowany poziom kosztów. Przeliczenie bowiem kosztów planowanych na rzeczywiste rozmiary produkcji wyeliminowało wpływ zmian wielkości produkcji i struktury asortymentowej. W związku z przeprowadzaniem analizy kosztów w układzie kalkulacyjnym należy podkreślić, że analiza kosztów w układzie kalkulacyjnym może być wiarygodna w odniesieniu do pozycji kosztów bezpośrednich, które zależą od rozmiarów produkcji. Analiza kosztów pośrednich, które są w większym lub mniejszym stopniu kosztami stałymi, nie może być w pełni wiarygodna, gdyż wysokość tych kosztów w odniesieniu do produkcji towarowej była uzależniona zarówno od poziomu tych kosztów, rozmiarów produkcji, jak i od przyjętego klucza podziałowego. Dlatego właściwy obraz wykonania planu kosztów pośrednich może być uzyskany dopiero w rezultacie analizy tych kosztów przekroju miejsc ich powstawania.